Điểm tin Trí tuệ Nhân tạo & Mô hình Ngôn ngữ lớn (LLMs) tại Việt Nam (18/11/2026)

Bản tổng hợp các chuyển động nổi bật về chiến lược chip AI chuyên dụng của Việt Nam, 16 văn kiện hợp tác AI và bán dẫn tại Diễn đàn Việt Nam – Vùng Vịnh lớn Trung Quốc, Sổ tay ứng dụng AI cho nhà giáo của Bộ GD&ĐT phối hợp cùng RMIT Việt Nam, giải Nhất Vifotec cho công trình AI quốc phòng của Viettel và tuyên bố mới nhất của Jensen Huang trong 24 giờ qua (18/11/2026):

1. Chiến Lược Bán Dẫn Quốc Gia: Việt Nam Dồn Lực Cho Chip AI Tại Biên & Chip Chuyên Dụng

Tại hội thảo xây dựng năng lực R&D và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu cho công nghiệp bán dẫn diễn ra ngày 17/11 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đã vạch rõ trọng tâm phát triển vi mạch của Việt Nam:

  • Tập trung vào chip chuyên dụng thay vì đối đầu trực diện ở chip đa dụng: Trước rào cản vốn đầu tư hàng chục tỷ USD cho chip đa dụng tiên tiến, Việt Nam sẽ ưu tiên R&D ở các phân khúc chuyên dụng gắn với công nghệ chiến lược như chip AI tại biên (Edge AI), IoT, chip công suất và chip viễn thông — nơi giá trị gia tăng nằm ở thuật toán tối ưu và kiến trúc thiết kế tùy biến.
  • Thành lập Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip: Bộ Khoa học và Công nghệ dự kiến vận hành trung tâm dùng chung cung cấp máy chủ hiệu năng cao, mua sắm tập trung bản quyền phần mềm thiết kế EDA (vốn tiêu tốn khoảng 150.000 USD/năm/bản quyền) và giảm gánh nặng chi phí IP chế tạo thử (30.000–200.000 USD/lần), đồng thời thu hút các tổng công trình sư người Việt ở nước ngoài dẫn dắt các nhóm nghiên cứu.
  • Đổi mới tài chính R&D và mô hình liên kết "năm nhà": Cơ chế tài chính sẽ chuyển từ cấp phát sang đặt hàng theo nhu cầu doanh nghiệp, kết hợp đồng tài trợ từ quỹ NAFOSTED, Quỹ Đổi mới công nghệ Quốc gia và cơ chế miễn trừ rủi ro khách quan. TS Nguyễn Ái Việt (Viện trưởng Công nghệ và Giáo dục Trí tuệ mới tạo sinh - Ignite) cũng đề xuất mở rộng mô hình liên kết "ba nhà" thành "năm nhà" (Nhà nước, viện trường, doanh nghiệp, nhà khoa học và đơn vị phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo).
  • Nguồn tham khảo: Báo VnExpress - 'Việt Nam cần dồn lực cho chip chuyên dụng'

2. Ngoại Giao Công Nghệ & AI: Việt Nam – Vùng Vịnh Lớn Trung Quốc Ký 16 Văn Kiện Hợp Tác

Ngày 17/11 tại Thâm Quyến, Diễn đàn Kết nối công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Vùng Vịnh lớn Trung Quốc (với sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Bộ trưởng KH&CN Vũ Hải Quân) đã ghi nhận nhiều thỏa thuận thực chất về AI, hạ tầng tính toán và bán dẫn:

  • 4 nhiệm vụ nghiên cứu chung đồng tài trợ (36 tháng): Quỹ NAFOSTED (Bộ KH&CN Việt Nam) và Bộ KH&CN Trung Quốc công bố đồng tài trợ 4 đề tài, nổi bật có dự án ứng dụng AI sàng lọc peptide hoạt tính và cordycepin từ đông trùng hạ thảo (ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐHQG Hà Nội và ĐH Công nghệ Thâm Quyến) và dự án robot tự hành cho bệnh viện thông minh (ĐH Công nghiệp TP.HCM và ĐH Hồ Nam).
  • Doanh nghiệp công nghệ Việt tăng tốc hợp tác AI tạo sinh và Fintech: Trong số 16 biên bản ghi nhớ được trao, FPT Thâm Quyến ký kết với WeBank Technology Services về công nghệ tài chính, AI và dịch vụ số xuyên biên giới; VCCorp hợp tác với Shanghai Mingtang Culture Communication phát triển tiếp thị số và AI tạo sinh (Generative AI) cho thị trường Đông Nam Á.
  • Xây dựng phòng thí nghiệm hạ tầng tính toán AI & đào tạo sau đại học: Trường ĐH Bách khoa (ĐHQG TP.HCM) và Huawei Việt Nam thống nhất thiết lập phòng thí nghiệm truyền thông thế hệ mới và hạ tầng tính toán AI; Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) ký hợp tác với Tập đoàn Sunwah (trung tâm UAV và không gian tầm thấp) và ZTE; ĐHQG TP.HCM, ĐH Bắc Kinh và Tập đoàn Sunwah ký thỏa thuận ba bên thành lập trung tâm nghiên cứu và đào tạo sau đại học.
  • Nguồn tham khảo: Báo VnExpress - Việt Nam nghiên cứu chung, hợp tác khoa học công nghệ với Trung Quốc

3. Giáo Dục & Nguồn Nhân Lực: Bộ GD&ĐT Và RMIT Việt Nam Ra Mắt Sổ Tay AI Cho Nhà Giáo

Ngày 17/11, Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp với Đại học RMIT Việt Nam, dưới sự hỗ trợ của chương trình Aus4Skills, đã chính thức ra mắt sổ tay điện tử hướng dẫn ứng dụng AI trong giảng dạy và quản trị nhà trường:

  • Cấu trúc 6 chủ đề thực tiễn: Tài liệu bao phủ từ kiến thức nền tảng và sử dụng AI có trách nhiệm đến xây dựng kế hoạch bài giảng, thiết kế kiểm tra đánh giá, phát triển học liệu số, quản lý lớp học và tự bồi dưỡng chuyên môn.
  • Kho câu lệnh mẫu (Prompt) chuẩn mực: Sổ tay cung cấp các ví dụ và câu lệnh mẫu cụ thể giúp giáo viên tra cứu thông tin, soạn bài, tạo câu hỏi và phản hồi học tập hiệu quả hơn trong công việc hằng ngày.
  • Giữ vững liêm chính học thuật và bảo vệ quyền riêng tư: TS Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, nhấn mạnh sổ tay khuyến khích giáo viên luôn kiểm chứng kết quả do AI tạo ra, tuân thủ liêm chính học thuật, bảo vệ dữ liệu cá nhân và phát huy năng lực đánh giá chuyên môn của người thầy.
  • Nguồn tham khảo: Báo Tuổi Trẻ - Ra mắt sổ tay AI hướng dẫn giáo viên soạn bài, quản lý lớp học

4. Tự Chủ Công Nghệ Lõi: Viện Hàng Không Vũ Trụ Viettel Đoạt Giải Nhất Vifotec Với Đầu Tự Dẫn AI

Tại lễ trao Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam (Vifotec) năm 2025 diễn ra tối 17/11 tại Hà Nội (vinh danh 42 công trình xuất sắc từ 121 hồ sơ tham dự, gồm 6 giải Nhất):

  • Ứng dụng AI và phần cứng chuyên dụng trong quốc phòng công nghệ cao: Nhóm nghiên cứu của Trung tá, TS Trần Tiến Hải tại Viện Hàng không Vũ trụ Viettel đã xuất sắc giành Giải Nhất lĩnh vực Công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông với công trình nghiên cứu phát triển nền tảng và chế thử mẫu đầu tự dẫn quang điện tử cho tên lửa đối hạm cận âm.
  • Làm chủ chuỗi xử lý ảnh hồng ngoại và thuật toán AI: Công trình kết hợp công nghệ xử lý ảnh hồng ngoại, các thuật toán trí tuệ nhân tạo và phần cứng chuyên dụng được nghiên cứu trong nước, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ chiến lược theo định hướng Nghị quyết 57.
  • Nguồn tham khảo: Báo VnExpress - 42 công trình được vinh danh Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam

5. Hạ Tầng Tính Toán Toàn Cầu: Jensen Huang Lần Đầu Lên Tiếng, Sam Altman Nhận Định Về Ngành AI

Diễn biến nhân sự cấp cao tại Nvidia — nhà cung cấp GPU trụ cột của hệ sinh thái AI toàn cầu — tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn trong ngày 17/11:

  • Jensen Huang thừa nhận sai lầm và sẵn sàng trở lại nếu Hội đồng quản trị cần: Trong tuyên bố đăng tối 17/11, cựu CEO Nvidia lần đầu lên tiếng thừa nhận đã mắc những sai lầm nghiêm trọng trong đời tư, cam kết hợp tác với cuộc điều tra độc lập và khẳng định sẽ rất vinh dự trở lại vị trí CEO nếu Hội đồng quản trị (hiện đang giao CFO Colette Kress làm CEO tạm quyền) cho rằng điều đó vì lợi ích tốt nhất của cổ đông, nhân viên và công ty.
  • Sam Altman: "Ngành AI sẽ ổn" nhưng khó thiếu dấu ấn Jensen Huang: Phát biểu tại hội nghị của Semafor ngày 16/11 (đưa tin ngày 17/11), CEO OpenAI Sam Altman nhận định nhu cầu tính toán và doanh thu đang tăng mạnh nên ngành AI sẽ tiếp tục tiến lên, dù thừa nhận "thật khó tưởng tượng cuộc cách mạng AI mà không có Jensen".
  • Câu chuyện thú vị tại Đông Nam Á: Tại Singapore, một kỹ sư phần mềm 24 tuổi trùng tên hoàn toàn là Jensen Huang — nhà sáng lập startup AI Lycana — đã biến sự nhầm lẫn trên LinkedIn thành chiến dịch tiếp thị tự nhiên, mang về khoảng 5.000 lượt truy cập website và thêm nhiều khách hàng trả phí mới.
  • Nguồn tham khảo: Báo Dân Trí - Jensen Huang lần đầu lên tiếng sau khi rời ghế CEO Nvidia | Báo Dân Trí - CEO OpenAI Sam Altman: “Ngành AI sẽ ổn” | Báo Dân Trí - Chàng trai trùng tên Jensen Huang nổi tiếng nhờ bê bối của CEO Nvidia

🏷️ Chủ đề & Từ khóa liên quan (Tags & Keywords)

#vietnam #ai #llm #machinelearning #EdgeAI #Semiconductor #Viettel #Vifotec #FPT #VCCorp #RMITVietnam #Aus4Skills #AIinEducation #Nvidia #JensenHuang #SamAltman